DÇB ile ilgili çok yazı yazıldı internet sitelerinde. Yıkılmaz kale başlıklı yazılar da buna dâhil. Türkiye’den bu kongreye katılan delegeler Çerkes kamuoyunda tanınan saygın insanlar aslında. Öyle de; 2000 yılından beri DÇB sivil olmaktan çıkmış durumda. Kurucu başkan rahmetli Kalmuk Yura da belki devletti, hatta o kadar ki Rusya Federasyonu Adalet Bakanlığına kadar yükselmişti ama galiba daha milli idi, yani daha sivil. Bir de dönem Yeltsin dönemiydi, Putin dönemi değil.

Oylamadan bir gün önce Kanokov kürsüye geliyor ve adayını açıklıyor. ‘’Bu aday; Adıgey/Karaçay-Çerkes/Şapsığ bölgesi tarafından onaylandı, daha da önemlisi Moskova’nın onayını almış durumda’’ diye açıklama yapıp, ertesi gün seçim sonuçlanıncaya kadar salonda oturuyor. Gösterdiği aday eski derin-president Koko Valeri’nin yardımcısı bu arada.

Sevinmek mi gerekiyor bilmiyorum.

Öyle ya, “kim takar ki biz Çerkesleri” derken Putin-Mutin takıyormuş meğer. İyi.

A.C Kültür Bakanı Cemuşe Gazi, ‘’Vurısım vudepsovın fay’’ demişti Samsun’da uzun bir sohbetimiz sırasında. Bir rica yumuşaklığında söylemişti bunları. Rusla iyi geçinmek zorundayız diyordu yani. Ben de, “nasıl” demiştim, “nasıl yani?”. O da emin değildi nasıldan, elle tutulur bir cevabı da olamadı o gece. Sevdiğim ve saydığım biridir. Tartışmayı bıraktık bir kenara / İ. Çetav şahit.

Putin bir şekilde takıyormuş bizi anladık da, bizim Türkiye Çerkeslerini temsilen oraya katılan delegelerimiz 12 yıldır ne hissediyorlar bu konuda. Her iki senede bir Nalçik’e gidip Putin’in tayin ettiği adaya oy verip geri dönen arkadaşlarımız, içlerine sindirebiliyorlar mı bu durumu.

Böyle sivil toplum örgütü olur mu?

Ben Kaf-Fed’in herşeye rağmen sivil toplum örgütü olduğunu düşünenlerdenim. Türkiye Çerkesleri bir irade koyarsa yönetimi değiştirebilirler-zor değil. Ama dünyanın Çerkesleri hangi iradeyi koysa istediğini seçemeyecek anlaşılıyor ki. Böyle bir sivil örgüt olmaz gibi geliyor bana.

Sivil ve demokratik olması şart mı? ‘Kanokov, Nikaragua’nın başkanı değil ki, o bir Kaberdey’ diyenlerimiz çıkabilir. Kaberdeyliğinden şüphemiz olsa bile (Besleney olabilir) Adıge’liğinden bir şüphemiz yok asla ve Moskova’yı işaret edecek kadar harbi olması da benim şahsen takdir ettiğim bir şey. Harbi tamam da, harbiden Moskova’nın emrinde. Kendisinin de bir itirazı olacağını sanmıyorum bu iddiaya.

Peki, bizim problemlerimiz kiminle?
Türkiye’yle mi?

Türkiye’ye diklensek (niye dikleneceğimizi de pek izah edemeyiz belki ama), arkamızda mı duracak Putin. Acaba bu arayışlarla mı ses çıkarmıyor bizim delegeler. Artık arkamıza Putin’i de aldık, bize yan bakan olmaz mı demek istiyorlar? Pek sanmıyorum. İçlerinde bu durumdan ezileni çoktur herhalde ama elde olmayan durumlarla bu tiyatro sürüyor.

Peki, nasıl olsun diye sorabilirler ve buna cevabım da kolayca tarif edebileceğim bir şey değil ama şöyle bakabiliriz; Tayyip Erdoğan’ın tayin ettiği bir Kaf-Fed başkanı istemezdiniz herhalde değil mi? Yoksa ister miydiniz?

Bu DÇB meselesi sağlıklı bir şekilde tartışılmalı bir daha. Olmuyor böyle.

CARI.