• https://www.facebook.com/%C3%87erkes-Haklari-Inisiyatifi-1720870914808523/
  • https://twitter.com/CerkesHaklari
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam88
Toplam Ziyaret1397146
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar46.397746.5837
Euro52.680852.8919
Semerkew
Ali İhsan Aksamaz
aksamaz@gmail.com
LÂZCA-TÜRKÇE SÖZLÜ TARİH -6
23/07/2025

 

 



“Hopa’da az kişi kaldık!”

Muharebe oldu. İnsanlarımız buradan muhacir gitti. Burada az kişi kaldık. Eşyalarımızın hepsi kaybolup gitti. Benim Hopa’da dükkânım vardı. Dükkândaki eşyalarım hep kayboldu. Muhacir giden insanlarımız şimdiye kadar geri gelemediler. Biz geliyoruz, elbet onlar da gelsin. Bu muharebede insanlarımız dağılıp gitti. Ne zaman yine bir araya gelecekler?
Ben onlarla beraber muhacir gitmedim. “Gitmiyoruz,” demiştiler ama sonra yine gittiler. Elbet geri dönecekler. Yoksa gittikleri yerlerde ne yapacaklar?! Oralarda arazileri yok, evleri yok.  Onlara parasız kimse hiç bir şey vermez. Paraları da çok yok ki! Elbet gelsinler de onları yine görelim!
Muhacir gittiler. Burada keçileri vardı, malları vardı. Eşyaları vardı. Her şeylerini kaybettiler. Eğer gitmemiş olsalardı, bunca şeyleri kaybolmazdı. Şimdikinden daha iyi bir durumda olurlardı. Şimdi nerede, ne durumda olduklarını bilmiyoruz. Belki iyi durumdalar, belki kötü durumdalar. Kimse durumlarını bilmiyor. Gittikleri yerde her aile farklı farklı yerlerdeymiş.  Kimileri uzaklara gitmiş.  Kimi gidememiş. Öyle kalmışlar.  Allah’ın yardımıyla İnşallah her şey iyi olur. Daha Başka ne diyeyim?!  Bu konularda bu kadar biliyorum. Daha başka bir şeyler sorarsan, söyleyeyim. Bu kadarı yetmiş. Batum’a gitmiştim. Oraya gidince çok insan gördüm …
 [Devam edecek…]

 ******* 

 [1.]
 K̆abğa iqu. K̆oçepe çkini mindaxt̆es. Akonai ç̆it̆a dopskidit. Şeyepe kagomandines iri- xolo. Ma akonai (Xopas) dukyanci vort̆i. Dukyaniş şeyepe iri- xolo kagomindunu. Aǯi-ti çkini k̆oçepe daha var moales. Çkin movelurt, lai komoxtan.  Am k̆abğas k̆oçepe mteli dağilmi diqu. Mundes ok̆ibğasunon?
 Ma var vidi muteş-k̆ala. Mutepe-ti “var vulurt”- ia miǯves do ek̆ule muşi xolo mindaxt̆es.  Lai xolo komoalen, vana mu qvan ekonay, yeri va uğunan, oxori va uğunan, upateli mitik var meçapan, para-ti dido var uğunan do lai komoalan do kobžirat!
 Muhaciri ides do, akon mtxa uğut̆es, şeyepe mteli kagvondines. Var idat̆es- na, ek̆o var gundunut̆es do daha k̆ai t̆u, aǯi muç̆o renan, var miçkinan, -- beki k̆ai renan, beki p̆at̆i renan, mitis var uçkin, ides, em yeriş-ti, mteli ayri- ayri qoperenan, kimi menda minduxt̆imun, kimi-ti var uxt̆imun, eşo kodoskides,  İnşalla, k̆ai diqven Tangriten. Çkva otkuşi var miğun. Am dulyaşi ma ak̆os miçkin. Çkva mutu mk̆itxup- na, giǯva. Ek̆osnari dobağeren. Batumişa vidi, ek mepti-şi, dido k̆oçi bžiri…
[Naqonasunon…]
 __________________________
[Kaynak kitap: İoseb Qipşiže, (1.), Kaynak kişi: Memed Ef. Kuçuk̆-Osman- oğli, 55 yaşında, Çxala- Dusköy; Kayıt tarihi:  25. VIII. 1917), “Ç̆anuri T̆ekst̆ebi”,  S. S. R. K̆. Meʒ. Ak̆ademiis Sakartvelos Pilialis Gamomemloba,T̆pilisi, 1939, (Gürcü Alfabesinden Latin Alfabesine çevriyazı, düzenleme ve Türkçeye çeviri: Ali İhsan Aksamaz, İstanbul, 1999)] 
  


622 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

[Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar- 5]: “Evlilik âdetleri ve düğün-2” - 13/06/2026
Şimdi sizlere eski ve yeni düğünlerin hikâyelerini anlatmak istiyorum. Eski düğünler şöyleydi: Oğlan, kızı beğendiği zaman, kızın anne ve babası eğer bu evliliğe rıza göstermiyorsa, bu iş olmaz diye oğlanın ailesine haber gönderiyordu.
[Lazca- Türkçe Anılar / Anlatımlar- 4]: “Evlilik âdetleri ve düğün-1” - 31/05/2026
Evlilik çağına gelmiş genç kızın ninesine veya halasına, sözü geçen kimi varsa yaşını başını almış bir kadınımızı göndeririz.O da “bu iş şöyle şöyle olsaydı, iyi olmaz mıydı?” gibilerinden evlilik çağına gelmiş genç kızın o aile büyüğüne konuyu açar.
[Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar- 3]: "Erkek Çocuğun Evlendirilmesi" - 16/05/2026
Erkek çocuğunu evlendirmek isteyen anne, âdet olduğu üzere elbise veya hırkasını ters giyip gelin namzeti kızın evine gider.
[Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar-2]: “Dedeme yüz bir yıl hapis cezası vermişler” - 02/05/2026
Dedem, yani annemin babası, çok aksi bir adammış. Bir gün Hemşinli bir çoban, koyunlarını ormandaki otlağa salmış otlatıyormuş. Dedem, Hemşinli çobana tembih etmiş: --Artık burada koyunlarını otlatma!
[Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar-1]: “Nodar Dumbadze Sarpi Köyünde” - 16/04/2026
Hangi yıl olduğunu hatırlamıyorum. Ünlü yazar Nodar Dumbadze [1928-1984], yöredeki Sovyet askerlerinin günlük hayatlarını kayıt altına almak için Sarpi köyüne geldi.
[Lazca-Türkçe Masallar-20]: “Genç kız ile delikanlı” - 30/03/2026
Zengin bir adam bir gün vefat etmiş. Bütün malı mülkü tek çocuğuna kalmış. Babası öldüğünde çocuk çok küçük yaştaymış. Delikanlı olunca amcalarına şöyle demiş: -Beni evlendirin!
[Lazca-Türkçe Masallar-19]: “Padişahın oğlu” - 19/03/2026
Eski zamanlarda padişahlar, çocuklarını kendileri büyütmüyor, başkalarına büyüttürüyormuş. Bir gün bir padişahın çocuğu doğmuş. Büyütmesi için çocuğu bir kadına vermiş. O kadın, o çocuğu on, on iki yaşına kadar büyütmüş.
[Lazca- Türkçe Masallar-18]: “Üç erkek kardeş” - 09/03/2026
Bir zamanlar bir köyde üç erkek kardeş yaşıyormuş. O kadar fakirlermiş ki temel ihtiyaçlarını bile karşılayamıyorlarmış. Bir gün bu kardeşler şöyle demiş: --En iyisi biz para kazanmak için gurbete gidelim! Köylerinden ayrılmışlar.
[Lazca-Türkçe Masallar-17]: “Kedi ile çakal” - 02/03/2026
Bir zamanlar bir kedi ile bir çakal arkadaş olmuş. Çakal şöyle demiş: -Sen hep evde kal! Ben aşırıp aşırıp eve tavuk getiririm. Sen de bir güzel pişirirsin! Sonra oturup afiyetle beraber yeriz!
 Devamı
adigebze I-II
Nükte!

KISSADAN HİSSE

-Moğollar Buhara’yı kuşattıklarında, uzun süre şehri teslim alamadılar. Cengiz Han Buhara halkına bir haber gönderdi: Silahlarını bırakıp bize teslim olanlar güven içinde olacaklar, ama bize direnenlere asla eman vermeyeceğiz.

-Müslümanlar İki gurup oldu: Bir gurup; asla teslim olmayalım, ölürsek şehit, kalırsak Gazi olur, Şeref’imizle yaşarız dediler. Öbür gurup ise; kan dökülmesine sebep olmayalım, sulh iyidir, hem silah, hem de sayı olarak onlardan azız, gücümüz onlara yetmez, dediler ve teslim oldular.

-Cengiz Han, silah bırakanlara; teslim olmayanlara karşı bize yardımcı olun, galib geldiğimizde şehrin yönetimini size bırakalım dedi. Böylece İki müslüman gurup savaşmaya başladılar. Moğollar’ın da yardımı ile, teslim olanlar galib geldi. Savaştan sonra Cengiz Han teslim olanların silahlarının alınmasını ve kafalarının kesilmesini emretti. Sonra meşhur sözünü söyledi: “Eğer güvenilir olsalardı, bizim için kardeşleri ile savaşmazlardı. Kardeşlerine bunu yapanlar, yarın da bize yapar.”

 

Site İçi Arama

 

Google Site

 

Üyelik Girişi