
Ali İhsan Aksamaz
aksamaz@gmail.com
[Lazca-Türkçe Masal- 7]: “Kötü Niyet”
20/12/2025
[Lazca-Türkçe Masal- 7]: “Kötü Niyet” […] Bir gün iki kardeş bir araya gelip ormana ava gitmiş. Öğlene kadar çok dolaşmalarına rağmen, bir türlü hiçbir şey avlayamamışlar. Dinlenmek için bir gürgen ağacının altında oturmuşlar. Nereden çıkıp gelmişse, bir ihtiyar adam gelip kardeşlere şöyle demiş: --Çocuklar, buradan çok uzak olmayan bir yerde ben çokça altın buldum. Taşıyabileceğim kadar altını oradan aldım. Siz de gidip diğer altınları alın! Belki o altınlarla bir ihtiyacınızı görürsünüz. Sonra o ihtiyar adam, iki kardeşi altının bulduğu yere götürmüş. Kendisi hemen onların yanından ayrılıp yoluna gitmiş. İki kardeş de o altınları alıp geri dönmüşler. Bir süre sonra yorulup acıkmışlar. Ağabey, küçük kardeşine şöyle demiş: --Ben gidip ormanda dolanayım. Belki de bir şeyler avlarım. Sen de çantanda ne varsa, hazırla, ben avdan dönünce beraber yeriz. Ağabey bunları söyledikten sonra yola koyulmuş. Hem gidiyor hem de kendi şöyle diyormuş: --Ben ormandaki her yeri avucumun içi gibi biliyorum. Kardeşimi öldürüp altınları saklarım. Sonra da gelip sakladığım yerden çıkarırım. Böylece bütün altınlar benim olur. Ağabey, bu sinsi planı düşünüp kardeşinin olduğu yere dönmüş. Küçük kardeş de çantasındaki azığı çıkartıp ağabeyinin yiyeceğine zehir katmış. Ağabey gelince küçük kardeşine şöyle demiş: --Yiyecekleri getir de yiyelim! Yiyeceği getirmek için arkasını dönünce de bıçağını çekip hemen kardeşini öldürmüş. Sonra da kardeşinin zehir kattığından habersiz o yiyeceği yiyip ölmüş. […] ******* P̆at̆i Nieti […] Ar dğas, jur cuma uk̆̆uik̆̆at̆es do germaşa igzales. Ondğeişakis kogoxtestina, çkar mutu var aqviles. Moşvacinuşeni ar mǯipurişi tude kodoxedes, solen moşaxtuna ar badi kamoşaxtu do berepes uǯu: --Berepe çkimi, akolen dido mendra va ren, ar svas man dido okro bžiri. Man, naemazapet̆u k̆onai kebzdi, tkvanti idit do majuranepe kezdit. Beki ar soti dogaxmarenan ia. Ok̆̆ule, berepe okro na ren svaşa mindiqonu do mukti ordo xolo kak̆̆uniktu. Cumalepekti okrope kezdes do kak̆uniktes. Mʒika çkvaşi dvaç̆k̆indes do gyari amşkironesşi, didi cumak: --Man vida do beki mutu domaqvilen. Sinti mutxani giğuna, ar ç̆it̆a gyari doxaziri do goviktaşi, ovimxortya uǯu do gzas kogedgit̆u. Aǯi eia hem nulun, hemti muşeburot: --Akoni svape man k̆̆ai komiçkin, cuma çkimi dop̆ila do okrope dompulana man xolo komovulu do okrope kebzdip,- ia tku do kak̆uniktu. Didi cuma moxtimapaşa, ç̆it̆a cumak na rt̆u şeepeten gyari doǯipxu do ağu duk̆atu. Didi cuma na moxtuşi, ç̆it̆as uǯu: --Gyari komuği do op̆ç̆k̆̆omatia. Ç̆it̆a cuma uk̆̆uniktuşi, didik astolu do doqvilu. Ok̆̆uleti giari gedu oç̆k̆̆omuşi, mukti doğuru.[…] [Kaynak kitap: Ʒiala Narak̆iže, “Lazuri T̆ekst̆ebi”, (Kaynak kişi: Nalan Çakiri, 1968 doğumlu, Sarp Köyü), Gamomʒemloba “Batumis Şota Rustavelis Saxelmʒ̆ipo Universit̆et̆i, Batumi, 2015, (Gürcü Alfabesinden Latin Alfabesine çevriyazı, düzenleme ve Lazcadan Türkçeye çeviri: Ali İhsan Aksamaz, İstanbul, 2020)] |
|
|
Yorumlar |
| Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın |
Yazarın diğer yazıları |
| [Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar- 9]: “Vefat, ağıt, cenaze âdetleri-1” - 10/08/2026 |
| Hasan dün ağır hastaydı. Annesi, komşularına haber verdi: --Canım evladım çok ağır hasta! Ne yapacağımı bilemiyorum! Aklım bir gidip bir geliyor! Bu hastalık fidan boylu evladımı perişan ediyor! |
| [Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar- 8]: “Evlilik âdetleri ve düğün-5” - 26/07/2026 |
| Eskiden delikanlı ile genç kız birbirlerini fazla tanımıyorlardı. Delikanlının büyükleri, bekar genç kızın kim olduğunu, başka birisiyle bir ilişkisi olup olmadığını sorup soruşturup şöyle diyorlardı: --Bu kızı bizim delikanlıyla baş göz edelim. |
| [Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar- 7]: “Evlilik âdetleri ve düğün-4” - 11/07/2026 |
| Bir genç kız ile bir delikanlı birbirlerini seviyorlarsa, delikanlı anne ve babasına birisiyle haber gönderir: --Falancanın kızını beğeniyorum, kızın anne ve babasına elçi gönderin! Delikanlının anne ve babası da genç kızın evine elçiler gönderir. |
| [Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar- 6]: “Evlilik âdetleri ve düğün-3” - 28/06/2026 |
| O zamanlar bana şöyle demiştiler: --Etrafına sakın bakınma, bereketsizliğe sebep olur da çocuk sahibi olmazsın. Bana böyle dedikleri için etrafa dahi bakmıyordum. Gece karanlığında o patika yolda iptidai fenerlerin ışığında yürüyorduk. |
| [Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar- 5]: “Evlilik âdetleri ve düğün-2” - 13/06/2026 |
| Şimdi sizlere eski ve yeni düğünlerin hikâyelerini anlatmak istiyorum. Eski düğünler şöyleydi: Oğlan, kızı beğendiği zaman, kızın anne ve babası eğer bu evliliğe rıza göstermiyorsa, bu iş olmaz diye oğlanın ailesine haber gönderiyordu. |
| [Lazca- Türkçe Anılar / Anlatımlar- 4]: “Evlilik âdetleri ve düğün-1” - 31/05/2026 |
| Evlilik çağına gelmiş genç kızın ninesine veya halasına, sözü geçen kimi varsa yaşını başını almış bir kadınımızı göndeririz.O da “bu iş şöyle şöyle olsaydı, iyi olmaz mıydı?” gibilerinden evlilik çağına gelmiş genç kızın o aile büyüğüne konuyu açar. |
| [Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar- 3]: "Erkek Çocuğun Evlendirilmesi" - 16/05/2026 |
| Erkek çocuğunu evlendirmek isteyen anne, âdet olduğu üzere elbise veya hırkasını ters giyip gelin namzeti kızın evine gider. |
| [Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar-2]: “Dedeme yüz bir yıl hapis cezası vermişler” - 02/05/2026 |
| Dedem, yani annemin babası, çok aksi bir adammış. Bir gün Hemşinli bir çoban, koyunlarını ormandaki otlağa salmış otlatıyormuş. Dedem, Hemşinli çobana tembih etmiş: --Artık burada koyunlarını otlatma! |
| [Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar-1]: “Nodar Dumbadze Sarpi Köyünde” - 16/04/2026 |
| Hangi yıl olduğunu hatırlamıyorum. Ünlü yazar Nodar Dumbadze [1928-1984], yöredeki Sovyet askerlerinin günlük hayatlarını kayıt altına almak için Sarpi köyüne geldi. |
Devamı |