• https://www.facebook.com/%C3%87erkes-Haklari-Inisiyatifi-1720870914808523/
  • https://plus.google.com/u/0/
  • https://twitter.com/CerkesHaklari
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam48
Toplam Ziyaret559760
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar5.27735.2985
Euro6.02466.0488
Semerkew
Kuşha Faruk Özden
farukozden35@hotmail.com
Çerkesya ve Çerkesler
17/12/2011

Farkındayım, başlık biraz iddialı oldu.

Etrafında fırtınaların kopartıldığı, uzun zamandır tartışılan ve daha epeyce de tartışılacak bir konu Çerkesya ve Çerkesler.

Ben bu yazımda konuyla ilgili kişisel görüş ve değerlendirmelerimi özetlemek istiyorum.

Çerkesya öncelikle bir coğrafi bölge ismidir. Nereden başlayıp nerede bittiği tahmini olarak söylenen, sınırları net şekilde belli olmayan bir ülke Çerkesya. Yalnız iki deniz arasında olduğu kesin. Karadeniz ile Hazar Denizi arasında, Kafkas Dağlarının kuzeyinde...

Hazar Denizi'nden başlayıp batıya doğru gelirsek, Dağıstan, Çeçenistan, günümüzde İnguşetya, Kuzey Osetya, Kaberdey-Balkar, Karaçay-Çerkes, Adigey, Kıyıboyu Şapsığ. Bu sıralamada Çeçenistan'dan sonra Çerkesistan yani Çerkesya başlardı. Günümüzde İnguşetya olarak isimlendirilen yerler yakın geçmişte Kaberdey Prenslerinden Şolohlar'ın idi, ki aynı adla çağrılan bir Adige at cinsi de vardır. Hatta İnguşetya bayrağındaki amblem de Şolohların damgasıdır; bilenler bilir...

Yani Çerkesya'nın doğu sınırı Çeçenistan'a kadar uzanır, batıda sınır ise Karadeniz'dir.

Çerkesistan veya Çerkesya ismini burada yaşayan halktan alır. Kaberdey, Besleney, Hatıkuey, Abzeh, Şapsığ, Ubih, Çemıguey, Bjeduğ, Mamheğ, Natıhuey gibi bölümlenirlerse de kendilerini “sı Adige” diye nitelendirirler, ki Adigelere başkaları Çerkes der.

Geçmişte aralarında Nogaylar, Karaçaylar, Balkarlar, Abazinler, Osetler yaşıyordu. Abazinler, Osetler, Karaçaylar, Balkarlar Kaberdey Prenslerine vergi verirlerdi. Yani onların hegemonyasını kabul ederlerdi. Kaberdey Prensleri de Kırım Hanlarına vergi verirlerdi. Dolayısı ile Çerkesya coğrafyası Osmanlı hinterlandında sayılırlardı.

Bu ülkeye geçmişte Çerkesistan, yani Çerkeslerin Ülkesi denirdi. Çerkes ismi Adigelere başkalarının verdiği bir addır. Ülkenin adı da onlarla anılır. Çerkesistan'ın yazılışındaki –istan eki yanılmıyorsam Farsça'dan gelme. Latin kökenli yazılış biçimi ise Çerkesya diye biliyorum. Yanlışım varsa ve hatırlatılırsa düzeltirim.

Bu arada diasporada özellik arz eden bir durum var: Diasporada Uzunyayla, Sivas ve Çorum yörelerindeki Abazinler kendilerini Çerkes'ten de öte “Dı Adige” diye nitelendirirler. Yani kendilerini Adige olarak görürler. Her Adige sülalede bir-kaç Abazin gelin vardır, bir-kaç kızları da Abazin sülalelerde gelindir.

Sonra, hangi sülalenin aslının Abazin, hangi sülalenin aslının Adige olduğu da belirgin değildir. Benim bu tasnifimde Abazinler de Çerkes kavramının içinde yer alırlar.

Bazıları da Çerkes halklarından bahsediyor. Nasıl Türk Halkları, Fransız Halkları yanlışsa, Çerkes Halkları söylemi de yanlıştır. Adigeler ile birlikte Çerkesya'da yaşayan Abazinler, Asetinler, Karaçaylar, Balkarlar, Nogaylar, Ruslar Çerkesya Halklarını oluştururlar.

Çerkesya yalnız Çerkeslerin / Adigelerin Ülkesi değil, Abazin, Asetin, Karaçay, Balkar, Nogaylar başta olmak üzere, günümüzde Ruslar, Ermeniler de dahil, üzerinde yaşayan halkların ülkesidir.

Fazla iddialı olmamakla birlikte kendi görüşlerimi dile getirdim.

Dileğimiz, Çerkesya Halkları olan Adigeler, Abazinler, Balkarlar, Karaçaylar, Nogaylar, Ruslar ve diğerlerinin barış içinde birbirlerine saygılı kardeşçe yaşamalarıdır.



Paylaş | | Yorum Yaz
2359 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

Kayseri Mitingi Ayıbı Hepimizin - 22/09/2018
Uzunyayla’da doğan ve o ortamdan gelen birisi olarak, yapılacak eylemi yaşlılara götürüp “Nahıj ohu” (yaşlılar işi) olarak meselenin formalitesine uygun yapılmamasını öncelikli hata olarak görüyorum.
Kayseri’de Omuz Omuza Verme Zamanı - 12/09/2018
Anavatanda anadilde eğitimin kısıtlanması nasıl ortak sorunumuzsa, TRT’de sürekli Çerkesçe yayın yapacak bir kanalın kurulması da halkımızın hayati bir ihtiyacıdır. Zaman kaybetmeden bunun sağlanmasını istemek hakkımızdır.
Bir Direniş Sembolü… - 24/10/2017
Bir tarafta Ğuaşo RUSLAN mücadelenin ve direnmenin sembolü olurken, bazıları da Ruslarla birleşmenin 460. yılı kutlamalarına katılır ve kimileri de onların peşinden koşar. Aynen fener alayında geçen askerlerin arkasından koşan çocuklar gibi.
Bütün Dünyada Milliyetçilik Yükselirken !? - 28/09/2017
Bütün dünyada milliyetçilik yükselirken bizim Çerkesler’de gerilemesinin nedenini araştırmak da başlı başına akademik tez konusu olur.
Asalet Kanda Değil, Duruş ve Davranıştadır - 17/08/2017
Siyasi kamplaşmanın en yoğun yaşandığı 80 öncesi dönemde Devrimci Çerkesler, Dindar Çerkesler ve Ülkücü Çerkesler olarak kamplaşmış olsak dahi “Çerkeslik” şemsiyesi altında bir araya gelebiliyorduk.
Türkiye Panoraması ve Biz Çerkesler - 24/07/2017
İttihat ve Terakki’nin günahlarını örtmek için Ermenilere uygulanan mezalimi bugün dahi inkâr etmenin nedenini iyi irdelemek gerekir. Acaba gasp edilen Ermeni malları ile bir alakası var mıdır? Menfaatlenenlerin dolduruşuna geliniyor olmasın?
Çerkesçe Tv İstemiyor muyuz Yoksa? - 20/05/2017
21 Mayıs’ı yılda bir gün hatırlayıp farklı günlerde farklı yerlerde etkinlik, anma veya nasıl yapacağını bilmeden bir güne sıkıştırma yerine “ÇERKES SOYKIRIM VE SÜRGÜNÜ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ” çalışmalarına bir an önce başlanması dileğiyle.
Uzunyayla’da Kar Yolları Kapardı; Ya Şimdi? - 14/03/2017
Duyduk ki DÇB temsilcileri Kaffed ile barış yapmak için Ankara’ya elçiler göndermiş. Kaffed de yelkenler suya inmiş.Bu kadar çabuk pes edecektiniz de kopardığınız yaygara neyin nesiydi?
Kurbanlar ve Kurbanlıklar - 23/09/2016
Bereket ki halkın iradesini kırabilecek bir plan yapmayı becerecek kadar zeki değiller. Hepimize büyük geçmiş olsun.
 Devamı
ÇOĞULCU TV
chi-cdp




adigebze I-II
Nükte!


ANDIMIZ

Andımız, Danıştay 8. Daire'nin kararıyla okullara tekrar dönüyormuş. 
Küçücük çocuklara sabah içtiması yapıp and okutmak zaten başlıbaşına bir sorun da; ırkçı bir içeriğin tüm topluma dayatılması daha büyük bir sorun. 
İlla okunacaksa Çerkeslerin gerçekliğine uyan format şudur: 

Çerkesim, doğruyum, çalışkanım,

İlkem: küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak, yurdumu, yurttaşlarımı özümden çok sevmektir.

Ülküm: yükselmek, ileri gitmektir.

Yücelttiğim tüm değerler adına,

Halkımın ve insanlığın hayrına bir yolda yürüyeceğime ant içerim.

Varlığım adalet ve özgürlük mücadelesine armağan olsun.

Ne mutlu bu yolda gidenlere!

Site İçi Arama

 

Google Site

 

Üyelik Girişi