• https://www.facebook.com/%C3%87erkes-Haklari-Inisiyatifi-1720870914808523/
  • https://twitter.com/CerkesHaklari
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi10
Bugün Toplam218
Toplam Ziyaret1000965
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar32.108632.2373
Euro34.857634.9973
Semerkew
Mustafa Saadet
mustafa.saadet@yahoo.com
ÇALIŞTAY (LEJEN XASE) İZLENİMLERİ
18/03/2019

Adığe Bze Xase / ABX (Çerkes Dil Derneği) tarafından 14-17 Mart 2019 tarihleri arasında Konya/Ilgın İhsaniye köyünde yapılan çalıştay hakkındaki izlenimlerimi aktarmayı görev sayarak bu yazıyı kaleme alıyorum.

 Çalıştay, Natırbıy Xable’de dernek tarafından yapımı tamamlanan kültür evinde kusursuz olarak icra edildi. Yemeklerin güzelliğinden bahsedip yazıyı uzatmak istemiyorum, yapan marifetli ellere teşekkür ediyorum. Ayrıca, dilin korunması ve ileri seviyelere çıkarılması için komisyonlarca yapılan çalışmalar da, yazının kapsamına sığmayacak kadar hacimli olduğundan ve ayrıca dernek  tarafından yayınlanacağından yazı kapsamında değildir.

 Beğeni toplayan 2 konudaki izlenim ve görüşlerimden söz etmek istiyorum.

 1-    Çalıştaya 11 ayrı ülkeden katılımcılar iştirak etmiş olup farklı ülkelerde yaşayan kişilerin beyan ve fikirlerini kapsayan son derece yararlı fikir birlikteliği sergilenmiştir. Yaşlı Thamateler (87 yaşına varan) tecrübelerini yaşadıkları olayları vurgulayarak, yapılan hataların tekrarlanmamasının ve birlikteliğin sağlanmasının, önceliğimiz ve vaz geçilmezliğimiz olduğunu önemle belirtmişlerdir. Ayrıca, politik arenada birlikte ve tek vücut olarak yer almanın önemine işaret edilmiştir. 11 ülke temsilcisinin ABX’nin çalışmaların takdir etmesi en büyük güç kaynağımız olmuştur.

Almanya’dan gelen katılımcı, 18-19 Ekim 2019 tarihlerinde Nuremberg’te yapılacak 2. Uluslararası Çerkes Konferansı’nda önemli kararların alınacağını ifade ederek, katılım daveti yapmıştır.

Turistik amaçlı olarak, Ilgın’ın dağ otelinde kalan 40-50 kişilik Rihaniye ve  Kfar Kama’lı Çerkesler 16 Mart 2019 tarihli gece oturumuna katılarak, çalışmaları takdir ettiklerini, bundan böyle kültür merkezinde kalacaklarını, çocuklarının tatil ve eğitimi için burayı tercin edeceklerini ifade etmişlerdir.

2-    Üzerinde durmak istediğim 2. konu, Konya yöresinde ikamet eden gençlerin geliştirdiği oyun stilidir. Köyün gençleri sergiledikleri oyun biçimleri ile beğeni kazandılar. Oyunlarımızı farklı biçimlerde oynamakta çok başarılı idiler. Aşırı yüksek sesli olmadan yeni ve anlamlı sözlerle “Dejıv” geleneğini Habze’ye uygun biçimde yaptılar. Harekelerinde hiçbir abartı olmadan aşırı bir gösteri çabası içinde olmadan modern bir biçimde “Ceg” yaptılar. Konya’daki arkadaşlarının düğününe katılmaları nedeniyle geç saatlerde düğüne katılan bir gurup da aynı biçimde yeni oyun stilleri, Pşıne ve akardiyon çalma şekilleri ile büyük beğeni topladılar. Gençlerin bu yeni tarzlarının kaynağını araştırdığımda; hepsinin Üniversite talebeleri olduğunu, bir kısmının yüksek tahsilini bitirmiş meslek sahibi gençler olduğunu öğrendim. Yıllardır “önce iyi bir eğitim, sonra merak edilen konularda (Spor, folklor….gibi) çalışmanın gerektiği fikrimin bu gençler tarafından uygulandığını gördüm ve mutlu oldum. (40-50 sene önceleri köylerde yapılan düğünlerde “phacıc’ denilen tahtaya sopalarla vurularak yapılan ritim şeklinin değiştirilmesi,  tahtanın parçalanmasının, oyuncuların ayakkabılarının çıkarılarak oyun oynanması şeklindeki artık alay konusu yapılan uygulamaların yapılmaması memnuniyet vericidir. Örnekleme yapmak gerekirse “tamtamvari“ çalgı aletleri ve anlamsız sözlerle yapılan dejıvlar yerine,  güzel ve anlamları olan sözlerle yapılan dejıv şekli ile “Gılugılucu” uygulamalardan uzaklaşılmış olması  takdire şayandır.)

 Gençlerin bir şikayeti, dejıv’de geçen kelimelerin anlamlarını bilmemeleri idi. Zira anadillerini unutmuşlardı. Bu durum üzücü olmakla birlikte telafi edilebilecek bir husustur. Dil, bir durumun, düşüncenin, emelin hareketlerle ifadesidir. Bu da vücut dilidir. Gençler ne demek istediklerini vücut dilleri ile bizlere anlatmıştır. Başarılarının devamını bekliyoruz.

 Önceki yazılarımda belirttiğim gibi, nerede unutulmuş bir oyun şekli, yeni bir Wored , Ğıbze, vb... varsa bu gençlerin bilgisine sunularak onların yeni yorumları ile folklorumuzun zenginleştirilmesi ve arşivlenmesi herkese düşen zorunlu ve önemli bir görevdir. 

 Gecede, Murat Özden, Mehmet Yıldız, Saim Sezgin,  Kamuran Çolak    Munir Şhagouc tarafından icra edilen yeni şarkılar ve enstrümantal sunumlar ile gençlere   örnek olundu. Değerli Thamate Fathi Racap’ın, unutulmuş ağız mızıkası  ile çaldığı lirik Çerkes oyun havaları ayrı bir renk kattı.

Çalıştayı düzenleyen, katkıda bulunan bütün kurumlar ve kişiler sonsuz  övgü ve teşekkürü fazlası ile hak etmiştir.

Saygılarımla, 



1326 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

KÜLTÜR DEĞERLERİMİZE SAHİP ÇIKALIM - 23/03/2024
Radyu Sputnik'de Bulgaristan’ın Dobruca bölgesinin müziği olarak tanıtılan ve Galina Dubreşiska tarafından icra edilen müzik, Bulgaristan Müziği değil, asırlardır Çerkesler tarafından Kafkasya'da söylenen bir ağıt idi.
DİJİTAL PARANIN / PARALARIN GELECEĞİ - 30/01/2024
kağıt para sistemindeki olumsuzluk gibi sebepler de, yeni para sistemi arayışlarını artırmış ve 2011 yılında Japon asıllı Avusturalya vatandaşı S. Nakamoto tarafından geliştirilen dijital para dünya gündeminde yerini almıştır.
SON GELİŞMELERE AMATÖR YORUMU - 20/10/2023
Şimdiki durumda Türkiye devletini tehdit edecek güçte bir komşusunun olmadığı kanaatindeyim. Olsa olsa bu tehdit, güçlü deniz kuvvetlerine sahip olan ve gemilerini Doğu Akdeniz'e konuşlandıran ABD ve GB olabilir.
UKRAYNA VE ÇERKES SOYKIRIMI - 04/06/2023
Gürcüler, Ermeniler, Azeriler, Rusya ile anlaşma yolunu seçtikleri için soykırım yaşamadılar, nüfuslarını korudular ve şimdi de bağımsız ülkeleri var.
GÖNEN-MANYAS ÇERKES SÜRGÜNÜ - 09/05/2023
Temennimiz, yas günü ilan edilen ve her yıl 21 Mayıs’ta anma programları yapılan 1864 soykırımına benzer şekilde, 2 Mayıs 1923’de yas günü ilan edilerek yıldönümlerinde Gönen-Manyas Çerkes Sürgünü olarak anılsın ve mağdurların hatıraları yad edilsin.
14 MAYIS 2023 SEÇİMLERİ, ÇDP VE ÇERKESLER… - 15/04/2023
ÇDP yönetiminin toplumumuzun siyasallaşmasına katkı sağlayacak ve partiyi ileriye götürecek her türlü oluşuma kapısını açık tuttuğunu da belirtelim.
BİR MUSİBET BİN HASİHATTAN EVLADIR - 10/02/2023
STK’larımız büyük bir gayretle topladıkları yardım malzemelerini ihtiyaç sahiplerine ulaştırmakta güçlükle karşılaşmışlardır. Şahsi telefonlarla bilgilendirmeler de kısıtlı kalmıştır.
Temsil Kabiliyetini Yitirmiş, İşlevi Kalmamış İki Sivil Toplum Kuruluşumuz: D.Ç.B. ve KAFFED - 26/10/2022
Geçen 10 sene içinde iletişim, internet ve bilgisayar teknolojisinde yaşanan gelişmeler, artık bir ülkenin izin ve icazet vermesine gerek kalmayacak şekilde yeni imkanlar sunmaktadır.
ATA SÖZLERİNİN YORUMU - 26/01/2022
Atasözünün şimdiki tahrif edilmiş şekliyle söylenmesi mümkün değildir. Çünkü Çerkes’lerin müstakil devleti olmadığı için, sarayları, kralları, hatta iki katlı binaları bile yoktu.
 Devamı
adigebze I-II
Nükte!

KISSADAN HİSSE

-Moğollar Buhara’yı kuşattıklarında, uzun süre şehri teslim alamadılar. Cengiz Han Buhara halkına bir haber gönderdi: Silahlarını bırakıp bize teslim olanlar güven içinde olacaklar, ama bize direnenlere asla eman vermeyeceğiz.

-Müslümanlar İki gurup oldu: Bir gurup; asla teslim olmayalım, ölürsek şehit, kalırsak Gazi olur, Şeref’imizle yaşarız dediler. Öbür gurup ise; kan dökülmesine sebep olmayalım, sulh iyidir, hem silah, hem de sayı olarak onlardan azız, gücümüz onlara yetmez, dediler ve teslim oldular.

-Cengiz Han, silah bırakanlara; teslim olmayanlara karşı bize yardımcı olun, galib geldiğimizde şehrin yönetimini size bırakalım dedi. Böylece İki müslüman gurup savaşmaya başladılar. Moğollar’ın da yardımı ile, teslim olanlar galib geldi. Savaştan sonra Cengiz Han teslim olanların silahlarının alınmasını ve kafalarının kesilmesini emretti. Sonra meşhur sözünü söyledi: “Eğer güvenilir olsalardı, bizim için kardeşleri ile savaşmazlardı. Kardeşlerine bunu yapanlar, yarın da bize yapar.”

 

Site İçi Arama

 

Google Site

 

Üyelik Girişi