• https://www.facebook.com/%C3%87erkes-Haklari-Inisiyatifi-1720870914808523/
  • https://twitter.com/CerkesHaklari
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi6
Bugün Toplam193
Toplam Ziyaret1000940
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar32.108632.2373
Euro34.857634.9973
Semerkew
Mustafa Saadet
mustafa.saadet@yahoo.com
ATA SÖZLERİNİN YORUMU
26/01/2022

Atasözleri düşünen bilge kişilerin deyişleri olup, kişiler tarafından örnek alınan, düstur olarak kabul edilen sözlerdir. Çoğu, yaşanmış olayları menfi veya müspet şekilde değerlendirir ve muhatabına doğru yolu göstermeye çalışır.

Her dilde binlerce atasözü bulunmakta olup çoğu eski dönemlere aittir ve anonimdir.  Çoğunluğu hayata yön vericidir, uyulması halinde doğru davranışı sağlayan özdeyişlerdir.

Bazıları ise hicvedici, karalayıcı olmakla birlikte hakikat içeren deyişlerdir. Atasözleri yazının icadından önce söylenen ve halk arasında dilden dile dolaşarak darbı mesel haline gelmiş özdeyişlerdir.

Yazının icadından sonra, düşünen akil kişilerin tavsiye niteliğindeki önemli sözleri söyleyen veya telaffuz eden kişinin imzasını taşımaktadır. Genelde hepsi atasözü niteliğindedir.

Türkiye’ de gazeteci Sedef Kabaş’ın tutuklanmasına neden olan ve “Büyükbaş hayvan bir saraya girdiğinde kral olmaz, o saray ahır olur.” şeklinde tahrif edilen Çerkes atasözünün aslı “ Eşek eve girmekle insan olmaz” şeklindedir. Atasözünün kastı, kullanım yerine göre, yöneltildiği kişi veya makamlara göre değişebilir.

Ben 75 yaşında Çerkesce”nin ḣatikuay ağzını çok iyi konuşabilen ve okula başladığında bir kelime bile Türkçe bilmeyen biriyim. Okullarda, dil bilmemenin çok sıkıntısını çektim ve hocalardan sopa yedim, notlarım düşürüldü. Kısaca tahsil hayatına  500 metre geriden başladım.

1950’li yıllarda büyük halam evimize geldiğinde ailenin çocuklarını toplar, önce Çerkesce atasözünün çıkış hikayesini anlatır ve sonunda atasözünü söylerdi. Anlattıkları yazılabilseydi Kırgızların Manas Destanı hacminde olurdu. Kendisi okuryazar olmadığı için söylediklerini yazılı hale getiremezdi. Ben de henüz küçük yaşta ve okuryazar olmadığım için, bunları not etme şansım yoktu. Büyük halamdan duyduğum özdeyiş; “eşek eve girmekle insan olmaz” (Şıder wınam yiḣaće ćıfı ḣurep” (Eşek eve girmekle insan olmaz) şeklindeydi.

Atasözünün şimdiki tahrif edilmiş şekliyle söylenmesi mümkün değildir. Çünkü Çerkes’lerin müstakil devleti olmadığı için, sarayları, kralları, hatta iki katlı binaları bile yoktu.

Bu Çerkes atasözünü tahrif ederek, karalayıcı özelliğini bazı şahıslara yakıştırmak ve onları karalamak Çerkes halkını rencide etmiştir. Mademki Çerkes lisanı kadim ve atasözleri çok önemli, yeryüzünde kaybolmakta olan bu dilin korunmasına, yok olmasının önlenmesine yönelik çaba sarf eden var mı?

“Farklılıklarımız zenginliğimizdir” sloganı ile 2008’de 30 ayrı dilde yayına başlayan ve bunu  41’e çıkaran TRT’nin müteaddit taleplere  rağmen Çerkesce’yi yayın programına almamasının sebebi nedir?

Bu Çerkesce atasözünün örnek alınarak ve tahrif edilerek kullanılması,  önem verilmeyen bu dili bilen biri olarak beni çok düşündürdü. Zaman gelir, göz ardı edilen bazı dillerdeki ifadelerin, en çok kullanılan dillerin ifadelerinden daha güçlü ve anlamlı olduğu ortaya çıkar.

Kaybolan dillerdeki ifadelerin gün gelip önem kazandığını hatırlatarak, yok olmaya yüz tutmuş dillerin korunmasının sağlanması ve Birleşmiş Milletler’in bu konuda ciddi çaba göstermesini temenni ediyorum. 

Bir gerçek var ki inkar edilemez: Yok olan bir dilin ihyası mümkün değildir.



1033 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

KÜLTÜR DEĞERLERİMİZE SAHİP ÇIKALIM - 23/03/2024
Radyu Sputnik'de Bulgaristan’ın Dobruca bölgesinin müziği olarak tanıtılan ve Galina Dubreşiska tarafından icra edilen müzik, Bulgaristan Müziği değil, asırlardır Çerkesler tarafından Kafkasya'da söylenen bir ağıt idi.
DİJİTAL PARANIN / PARALARIN GELECEĞİ - 30/01/2024
kağıt para sistemindeki olumsuzluk gibi sebepler de, yeni para sistemi arayışlarını artırmış ve 2011 yılında Japon asıllı Avusturalya vatandaşı S. Nakamoto tarafından geliştirilen dijital para dünya gündeminde yerini almıştır.
SON GELİŞMELERE AMATÖR YORUMU - 20/10/2023
Şimdiki durumda Türkiye devletini tehdit edecek güçte bir komşusunun olmadığı kanaatindeyim. Olsa olsa bu tehdit, güçlü deniz kuvvetlerine sahip olan ve gemilerini Doğu Akdeniz'e konuşlandıran ABD ve GB olabilir.
UKRAYNA VE ÇERKES SOYKIRIMI - 04/06/2023
Gürcüler, Ermeniler, Azeriler, Rusya ile anlaşma yolunu seçtikleri için soykırım yaşamadılar, nüfuslarını korudular ve şimdi de bağımsız ülkeleri var.
GÖNEN-MANYAS ÇERKES SÜRGÜNÜ - 09/05/2023
Temennimiz, yas günü ilan edilen ve her yıl 21 Mayıs’ta anma programları yapılan 1864 soykırımına benzer şekilde, 2 Mayıs 1923’de yas günü ilan edilerek yıldönümlerinde Gönen-Manyas Çerkes Sürgünü olarak anılsın ve mağdurların hatıraları yad edilsin.
14 MAYIS 2023 SEÇİMLERİ, ÇDP VE ÇERKESLER… - 15/04/2023
ÇDP yönetiminin toplumumuzun siyasallaşmasına katkı sağlayacak ve partiyi ileriye götürecek her türlü oluşuma kapısını açık tuttuğunu da belirtelim.
BİR MUSİBET BİN HASİHATTAN EVLADIR - 10/02/2023
STK’larımız büyük bir gayretle topladıkları yardım malzemelerini ihtiyaç sahiplerine ulaştırmakta güçlükle karşılaşmışlardır. Şahsi telefonlarla bilgilendirmeler de kısıtlı kalmıştır.
Temsil Kabiliyetini Yitirmiş, İşlevi Kalmamış İki Sivil Toplum Kuruluşumuz: D.Ç.B. ve KAFFED - 26/10/2022
Geçen 10 sene içinde iletişim, internet ve bilgisayar teknolojisinde yaşanan gelişmeler, artık bir ülkenin izin ve icazet vermesine gerek kalmayacak şekilde yeni imkanlar sunmaktadır.
KAFFED, ADIĞE DİLİNE VERDİĞİ ZARARDAN DOLAYI ADDER’DEN ÖZÜR DİLEMELİDİR - 01/08/2021
Tüm enerjimizi, kurumlarımızla ve hemşerilerimizle iş birliği içinde anadilimiz için kullanmak dileğiyle, son sözüm şudur. “ADDER, ÇERKES DİLİNİN YILMAZ VE EBEDİ KORUYUCUSUDUR”
 Devamı
adigebze I-II
Nükte!

KISSADAN HİSSE

-Moğollar Buhara’yı kuşattıklarında, uzun süre şehri teslim alamadılar. Cengiz Han Buhara halkına bir haber gönderdi: Silahlarını bırakıp bize teslim olanlar güven içinde olacaklar, ama bize direnenlere asla eman vermeyeceğiz.

-Müslümanlar İki gurup oldu: Bir gurup; asla teslim olmayalım, ölürsek şehit, kalırsak Gazi olur, Şeref’imizle yaşarız dediler. Öbür gurup ise; kan dökülmesine sebep olmayalım, sulh iyidir, hem silah, hem de sayı olarak onlardan azız, gücümüz onlara yetmez, dediler ve teslim oldular.

-Cengiz Han, silah bırakanlara; teslim olmayanlara karşı bize yardımcı olun, galib geldiğimizde şehrin yönetimini size bırakalım dedi. Böylece İki müslüman gurup savaşmaya başladılar. Moğollar’ın da yardımı ile, teslim olanlar galib geldi. Savaştan sonra Cengiz Han teslim olanların silahlarının alınmasını ve kafalarının kesilmesini emretti. Sonra meşhur sözünü söyledi: “Eğer güvenilir olsalardı, bizim için kardeşleri ile savaşmazlardı. Kardeşlerine bunu yapanlar, yarın da bize yapar.”

 

Site İçi Arama

 

Google Site

 

Üyelik Girişi