• https://www.facebook.com/%C3%87erkes-Haklari-Inisiyatifi-1720870914808523/
  • https://twitter.com/CerkesHaklari
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi8
Bugün Toplam201
Toplam Ziyaret1000948
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar32.108632.2373
Euro34.857634.9973
Semerkew
Mustafa Saadet
mustafa.saadet@yahoo.com
Tharıo Wınekoş Sözleşmesi (Anlaşması)
02/09/2016
Tharıo Wınekoş” sözleşmesi çok az Çerkes’in ismini hatırladığı fakat uygulanış şekli tamamen unutulmuş olan eski bir Çerkes xabzesi (adeti) dir.

Çocukluğumda , köyümüzde iki aile arasında böyle bir anlaşmanın olduğunu söylerlerdi. İsim hatıralarımda canlandığı için, xabze hakkında bildiğim ve duyduğum bazı şeyleri aktarmak istiyorum.

Wınekoş’ın kelime anlamı “Wınağo’nun (ailenin) çocuğu” olarak verilebilirse de, “sülale akrabalığı” demek daha doğru olur. Bu da ailenin bütün erkeklerinin Wınekoş olduklarını ifade etmektedir.

Tharıo wınekoş ise aralarında kan ve sıhri akrabalık ilişkisi bulunmayan ailelerin “yemine bağlı olarak birbirlerini Wınekoş ilan etmeleri” halidir.

Bu olayın bir toplantı veya merasimle herkese duyurulduğunu zannediyorum. Ama merasimin şekli ve şartları, yemin metni hakkında bildiğim veya gördüğüm bir şey yoktur. Bildiğim ve duyduklarım; Tharıo Wınekoş ailelerin fertleri arasında hiçbir zaman evlilik yapılmadığı, birbirlerine mirasçı olmadıkları, sülale isimlerini aynen muhafaza ettikleri ve aralarında hiç bir konuda yardımın esirgenmediğidir.

Bu eski adetimizin tesis şekli, yemin metni ve diğer unutulmuş olan şartları ve özelliklerini bilen veya bu adeti halen yaşatan aileleri bilenler var ise, onlardan derlenecek bilgi ve davranış biçimlerinin yazıya dökülmesi halinde,  şimdilerde sadece ismi hatırlanan kadim bir xabzenin kayıtlara geçeceği, uygulanmasa bile kültür hazinesi olarak muhafaza edileceği tartışmasızdır.

***

Türk hukuk sisteminde Tharıo Wınekoş örf ve adetini çağrıştıran bir uygulama vardır. “İnanç Sözleşmesi”,”İnançlı İşlem “ olarak adlandırılan bu uygulamanın yasal metni yoktur. (Belki de Çerkeslerden örnek alındığı için.)

Ancak Yargıtay inanç  anlaşmasını, “inanç sözleşmesi, inananla inanılan arasında yapılan onların hak ve borçlarını belirleyen, inançlı işlemin sona erme sebeplerini ve devredilen hakkın inanılan tarafından kullanılma, yönetilme ve inanana iade şartlarını içeren borçlandırıcı bir işlemdir” ifadeleriyle tanımlamaktadır.

Türk hukuk sistemindeki bu uygulama, Çerkes adetlerinden olan Tharıo Wınekoşlukla arasında bir benzerlik olduğunu çağrıştırmaktadır. Birisi tamamen manevi bir ilişkiyi, diğeri ise maddi ilişkileri kapsamaktadır. Tarih itibariyle mukayese yapıldığında Tharıo Wınekoşluk sisteminin çok eski zamanlarda Çerkesler tarafından uygulamaya konduğu açıktır.

Tharıo Wınekoş uygulamasının en belirgin şartlarından biri, Roma Hukuku’nun ana kaidelerinden olan “Pakta Sunt Servanta” “Ahde vefa” prensibidir.

Yazılı olmamasına rağmen yeminle yapılan anlaşmaya sıkı sıkıya uyulmaktadır.

Hukukçu ve xabze araştırmacısı hemşerilerimizin ilgi duymaları ümidi ile.



2041 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

KÜLTÜR DEĞERLERİMİZE SAHİP ÇIKALIM - 23/03/2024
Radyu Sputnik'de Bulgaristan’ın Dobruca bölgesinin müziği olarak tanıtılan ve Galina Dubreşiska tarafından icra edilen müzik, Bulgaristan Müziği değil, asırlardır Çerkesler tarafından Kafkasya'da söylenen bir ağıt idi.
DİJİTAL PARANIN / PARALARIN GELECEĞİ - 30/01/2024
kağıt para sistemindeki olumsuzluk gibi sebepler de, yeni para sistemi arayışlarını artırmış ve 2011 yılında Japon asıllı Avusturalya vatandaşı S. Nakamoto tarafından geliştirilen dijital para dünya gündeminde yerini almıştır.
SON GELİŞMELERE AMATÖR YORUMU - 20/10/2023
Şimdiki durumda Türkiye devletini tehdit edecek güçte bir komşusunun olmadığı kanaatindeyim. Olsa olsa bu tehdit, güçlü deniz kuvvetlerine sahip olan ve gemilerini Doğu Akdeniz'e konuşlandıran ABD ve GB olabilir.
UKRAYNA VE ÇERKES SOYKIRIMI - 04/06/2023
Gürcüler, Ermeniler, Azeriler, Rusya ile anlaşma yolunu seçtikleri için soykırım yaşamadılar, nüfuslarını korudular ve şimdi de bağımsız ülkeleri var.
GÖNEN-MANYAS ÇERKES SÜRGÜNÜ - 09/05/2023
Temennimiz, yas günü ilan edilen ve her yıl 21 Mayıs’ta anma programları yapılan 1864 soykırımına benzer şekilde, 2 Mayıs 1923’de yas günü ilan edilerek yıldönümlerinde Gönen-Manyas Çerkes Sürgünü olarak anılsın ve mağdurların hatıraları yad edilsin.
14 MAYIS 2023 SEÇİMLERİ, ÇDP VE ÇERKESLER… - 15/04/2023
ÇDP yönetiminin toplumumuzun siyasallaşmasına katkı sağlayacak ve partiyi ileriye götürecek her türlü oluşuma kapısını açık tuttuğunu da belirtelim.
BİR MUSİBET BİN HASİHATTAN EVLADIR - 10/02/2023
STK’larımız büyük bir gayretle topladıkları yardım malzemelerini ihtiyaç sahiplerine ulaştırmakta güçlükle karşılaşmışlardır. Şahsi telefonlarla bilgilendirmeler de kısıtlı kalmıştır.
Temsil Kabiliyetini Yitirmiş, İşlevi Kalmamış İki Sivil Toplum Kuruluşumuz: D.Ç.B. ve KAFFED - 26/10/2022
Geçen 10 sene içinde iletişim, internet ve bilgisayar teknolojisinde yaşanan gelişmeler, artık bir ülkenin izin ve icazet vermesine gerek kalmayacak şekilde yeni imkanlar sunmaktadır.
ATA SÖZLERİNİN YORUMU - 26/01/2022
Atasözünün şimdiki tahrif edilmiş şekliyle söylenmesi mümkün değildir. Çünkü Çerkes’lerin müstakil devleti olmadığı için, sarayları, kralları, hatta iki katlı binaları bile yoktu.
 Devamı
adigebze I-II
Nükte!

KISSADAN HİSSE

-Moğollar Buhara’yı kuşattıklarında, uzun süre şehri teslim alamadılar. Cengiz Han Buhara halkına bir haber gönderdi: Silahlarını bırakıp bize teslim olanlar güven içinde olacaklar, ama bize direnenlere asla eman vermeyeceğiz.

-Müslümanlar İki gurup oldu: Bir gurup; asla teslim olmayalım, ölürsek şehit, kalırsak Gazi olur, Şeref’imizle yaşarız dediler. Öbür gurup ise; kan dökülmesine sebep olmayalım, sulh iyidir, hem silah, hem de sayı olarak onlardan azız, gücümüz onlara yetmez, dediler ve teslim oldular.

-Cengiz Han, silah bırakanlara; teslim olmayanlara karşı bize yardımcı olun, galib geldiğimizde şehrin yönetimini size bırakalım dedi. Böylece İki müslüman gurup savaşmaya başladılar. Moğollar’ın da yardımı ile, teslim olanlar galib geldi. Savaştan sonra Cengiz Han teslim olanların silahlarının alınmasını ve kafalarının kesilmesini emretti. Sonra meşhur sözünü söyledi: “Eğer güvenilir olsalardı, bizim için kardeşleri ile savaşmazlardı. Kardeşlerine bunu yapanlar, yarın da bize yapar.”

 

Site İçi Arama

 

Google Site

 

Üyelik Girişi