• https://www.facebook.com/%C3%87erkes-Haklari-Inisiyatifi-1720870914808523/
  • https://plus.google.com/u/0/
  • https://twitter.com/CerkesHaklari
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam109
Toplam Ziyaret590957
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar5.84775.8712
Euro6.55036.5766
Semerkew
Mustafa Saadet
mustafa.saadet@yahoo.com
Şark-ı Karip Çerkesleri Temin-i Hukuk Cemiyeti’nin Bildirgesinin 97 Yıl Sonra Yorumu
12/07/2018

İsminden de anlaşılacağı gibi, bugünkü Türkçe ile yazarsak “Yakın Doğu Çerkeslerinin Haklarını Sağlama Derneği” adını taşıyan yapılanma tarafından 97 yıl önce yayımlanan bildirge, temeli, “mevcut hukuki sistem dahilinde ve insan hakları çerçevesinde” itilaf devletlerinden, Yunan devletinden, insanlık ve medeniyet aleminden; “siyasi ve sosyal teşkilatı, gelenekleri, milli, dini ve medeni ihtiyaçların sağlanmasını talep eden” bir beyannamedir.

Cemiyet, Anadolu’da kaos ortamının zirveye ulaştığı, kimsenin olacakları tahmin edemediği bir tarihte, Çerkeslerin kendilerini tedirgin hissetmeleri nedeniyle çaresizliğe çözüm olunabilir düşüncesi ile kurulmuş ve ilk toplantısını 24 Ekim 1921 tarihinde İzmir’de yaparak Çerkeslerin izleyecekleri politikayı belirleyen bir beyanname kabul ederek yayımlamıştır.

Cemiyeti ilk tanıyan Yunanistan devleti olmuştur. Anadolu hareketinin Kemalistler tarafından başarıya ulaştırılması üzerine, bu tanıma bahane edilerek cemiyetin bütün kurucuları ve beyannameyi imzalayanlar 150’likler listesine dahil edilerek sürülmüşlerdir.

Oysa beyannamede, Çerkeslerin istiklali, silahlı mücadele gibi kavramlara yer verilmemiştir.

Cemiyetin kurucuları ve beyannameyi imzalayan 15 kişi, Eskişehir, Balıkesir, Aydın üçgeninde yaşayan Çerkesler olup, sadece Adığa gurubuna mensup Çerkesler değildir. İçlerinde Abaza ve diğer guruplara mensup Çerkesler de bulunmaktaydı.

Akla şöyle bir soru gelebilir. Peki Anadolu’da sadece bu yörelerde mi Çerkes  vardı?

Muhakkak ki hayır. Bu bölgeler işgal altında olduğundan ve otorite boşluğu nedeniyle çok mağduriyet yaşadıklarından acilen bir araya gelme ihtiyacı duymuşlardır. İletişim imkanları ve zamanlama, Doğu bölgelerinde ikamet eden Çerkeslerle irtibat kurmalarına imkan vermemiştir. Zaten en büyük eleştiri, cemiyetin az sayıda ve belirli ailelerin ileri gelenleri tarafından kurulması ve beyannamenin sadece 15 ileri gelen tarafından imzalanmış olması yönündeydi.

Bir asır sonra bir bakıma tarih tekerrür ediyor. Türkiye Cumhuriyeti’nin sadık vatandaşı olarak, vergisini ödeyen, gerektiğinde canını seve seve veren Çerkesler, politik arenada mevcut anayasa ve hukuk sistemi içinde yer almak ve diğer etnik gurupları da kapsayan bir parti kurma düşüncesi ile yurt genelinde istişareler yaparak Çoğulcu Demokrasi Partisi’ni kurmuşlardır.

Ancak, 100 yıl önceki bencillik hortlamış ve karşıt görüşlü manifestolar, beyannameler yayımlanmıştır.

ÇDP’nin 7 Haziran 2015 seçimlerine yasaların öngördüğü şekilde teşkilatlanıp girmesi hukuki ve maddi olarak imkansız olduğundan, sadece sesini duyurabilmesi için 9 üye, partiden ayrılarak büyük fedakarlıkla bağımsız aday olarak seçimlere girmiş, fakat bağımsız aday seçilmenin seçim sisteminde hemen hemen imkansız olması nedeniyle seçilememişlerdir. Ve ÇDP müteakip seçimlere katılmamıştır.

Bugüne geldiğimizde, 24 Haziran 2018 genel seçimleri neticesinde TBMM’de Çerkes etnisitesinden bahsedecek temsilcimiz yoktur. Netice itibariyle ismimizi zikredecek siyasetçimiz olmadığı için fiilen siyaset arenasında da olamayacağız.

Diğer partilerden seçilen Çerkes kökenli vekillerin durumu malumdur. Romanların, Ermenilerin, Yezidilerin temsilcileri diğer partilerden seçilmekte ve Özcan Purçun anadili ile meclise hitap etme vefakarlılığını göstererek vicdani borcunu ödemektedir. Sadece 60.000 nüfusa sahip Ermenilerin mecliste vekilleri vardır, çünkü onlar oylarının 60.000 olduğunu kanıtlamışlardır.

Mevcut yasalar ve seçim barajı dolayısıyla ÇDP’nin seçime katılıp milletvekili çıkarması mümkün gözükmemektedir. Ancak, İttifak yapabilme imkanları getirildiğinden ve de 50.000 oyu olan partilerin peşinde koşulduğu ve yerel seçimlerde bir oyun dahi önemli olduğu gerçeği karşında, politikada birlikte hareket etme konusunda herkesin düşünmesi gerektiğini hatırlaması dileklerimle.


Paylaş | | Yorum Yaz
492 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

OLUMLU GELİŞMELERDEN, SOMUT NETİCELERE VARMAK LÂZIM - 27/05/2019
Farklılıklarımızı bir kenara koyup birlikte hareketle, İstanbul’da 50.000, Türkiye genelinde 500.000 kadar oy potansiyeline ulaştığımızda, milletvekillerimizin mecliste sesi daha gür çıkacaktır.
ÇALIŞTAY (LEJEN XASE) İZLENİMLERİ - 18/03/2019
14-17 Mart 2019 tarihleri arasında Konya/Ilgın İhsaniye köyünde yapılan çalıştay hakkındaki izlenimlerimi aktarmayı görev sayarak bu yazıyı kaleme alıyorum.
Siyaset Bilincimizin 2. Test Tarihi: 31.03.2019 - 05/03/2019
Hangi parti sempatizanı olursak olalım İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı için Doğan Duman’ı tercih edelim.
Adığe Bze Xase/ABX (Adığe Dil Derneği)’nin Büyüme Hızı - 30/11/2018
Adığe Bze Xase; 1864 yılından beri dumura uğrayan yeni icatları isimlendiremeyen Çerkes Dilinin geliştiricisi ve koruyucusu olmaya devam edecektir.
Hilafet Makamının Fiili, Şer-i ve Hukuki Durumu - 27/08/2018
Günümüzde hilafetin bir Müslüman ülke başkanının veya kralının uhdesinde bulundurulması imkansızdır. Zira, diğer iki semavi din, Musevilik ve Hıristiyanlığın yoğun çabaları ile Müslüman ulusların milliyetçilik duyguları ön plana çıkmıştır.
Hudeybiye Anlaşması ve Bir Hadis Hükmünün Yorumu - 19/08/2018
O kadar ki, Hz. Muhammed, Allah’ın resulü olduğunu belirten ibarenin anlaşma metninden çıkarılması isteğine dahi rıza göstermiştir.
Örneklerden , Düşünceye - 26/06/2018
Bireysel kahramanlarımız çok fedakarlıklarda bulunmuşlar ve çoğu canlarını esirgememiştir. Fakat, etkinlikleri bireysel kaldığından toplumsal bir başarıya ulaşılamamıştır.
Üzüntümüz Katlanıyor - 24/01/2018
Şehitlerimizin ana dilleri ile radyoda, televizyonda baş sağlığı mesajları yayınlamak, o dili bilenlerin daha istekli ve vefakarca vatanlarını savunmalarını özendirmez mi?
Adığe Bze Xase’nin (ABX) Bayrağı Göndere Çekildi - 27/10/2017
Kültür evi inşası Türkiye’deki Çerkes diasporasının 153 senede yaptığı en önemli ve netice alıcı iştir.
 Devamı
ÇOĞULCU TV
chi-cdp




adigebze I-II
Nükte!


ANDIMIZ

Andımız, Danıştay 8. Daire'nin kararıyla okullara tekrar dönüyormuş. 
Küçücük çocuklara sabah içtiması yapıp and okutmak zaten başlıbaşına bir sorun da; ırkçı bir içeriğin tüm topluma dayatılması daha büyük bir sorun. 
İlla okunacaksa Çerkeslerin gerçekliğine uyan format şudur: 

Çerkesim, doğruyum, çalışkanım,

İlkem: küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak, yurdumu, yurttaşlarımı özümden çok sevmektir.

Ülküm: yükselmek, ileri gitmektir.

Yücelttiğim tüm değerler adına,

Halkımın ve insanlığın hayrına bir yolda yürüyeceğime ant içerim.

Varlığım adalet ve özgürlük mücadelesine armağan olsun.

Ne mutlu bu yolda gidenlere!

Site İçi Arama

 

Google Site

 

Üyelik Girişi