• https://www.facebook.com/%C3%87erkes-Haklari-Inisiyatifi-1720870914808523/
  • https://twitter.com/CerkesHaklari
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam40
Toplam Ziyaret613468
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar5.76495.7880
Euro6.41576.4414
Semerkew
Mustafa Saadet
mustafa.saadet@yahoo.com
Tharıo Wınekoş Sözleşmesi (Anlaşması)
02/09/2016
Tharıo Wınekoş” sözleşmesi çok az Çerkes’in ismini hatırladığı fakat uygulanış şekli tamamen unutulmuş olan eski bir Çerkes xabzesi (adeti) dir.

Çocukluğumda , köyümüzde iki aile arasında böyle bir anlaşmanın olduğunu söylerlerdi. İsim hatıralarımda canlandığı için, xabze hakkında bildiğim ve duyduğum bazı şeyleri aktarmak istiyorum.

Wınekoş’ın kelime anlamı “Wınağo’nun (ailenin) çocuğu” olarak verilebilirse de, “sülale akrabalığı” demek daha doğru olur. Bu da ailenin bütün erkeklerinin Wınekoş olduklarını ifade etmektedir.

Tharıo wınekoş ise aralarında kan ve sıhri akrabalık ilişkisi bulunmayan ailelerin “yemine bağlı olarak birbirlerini Wınekoş ilan etmeleri” halidir.

Bu olayın bir toplantı veya merasimle herkese duyurulduğunu zannediyorum. Ama merasimin şekli ve şartları, yemin metni hakkında bildiğim veya gördüğüm bir şey yoktur. Bildiğim ve duyduklarım; Tharıo Wınekoş ailelerin fertleri arasında hiçbir zaman evlilik yapılmadığı, birbirlerine mirasçı olmadıkları, sülale isimlerini aynen muhafaza ettikleri ve aralarında hiç bir konuda yardımın esirgenmediğidir.

Bu eski adetimizin tesis şekli, yemin metni ve diğer unutulmuş olan şartları ve özelliklerini bilen veya bu adeti halen yaşatan aileleri bilenler var ise, onlardan derlenecek bilgi ve davranış biçimlerinin yazıya dökülmesi halinde,  şimdilerde sadece ismi hatırlanan kadim bir xabzenin kayıtlara geçeceği, uygulanmasa bile kültür hazinesi olarak muhafaza edileceği tartışmasızdır.

***

Türk hukuk sisteminde Tharıo Wınekoş örf ve adetini çağrıştıran bir uygulama vardır. “İnanç Sözleşmesi”,”İnançlı İşlem “ olarak adlandırılan bu uygulamanın yasal metni yoktur. (Belki de Çerkeslerden örnek alındığı için.)

Ancak Yargıtay inanç  anlaşmasını, “inanç sözleşmesi, inananla inanılan arasında yapılan onların hak ve borçlarını belirleyen, inançlı işlemin sona erme sebeplerini ve devredilen hakkın inanılan tarafından kullanılma, yönetilme ve inanana iade şartlarını içeren borçlandırıcı bir işlemdir” ifadeleriyle tanımlamaktadır.

Türk hukuk sistemindeki bu uygulama, Çerkes adetlerinden olan Tharıo Wınekoşlukla arasında bir benzerlik olduğunu çağrıştırmaktadır. Birisi tamamen manevi bir ilişkiyi, diğeri ise maddi ilişkileri kapsamaktadır. Tarih itibariyle mukayese yapıldığında Tharıo Wınekoşluk sisteminin çok eski zamanlarda Çerkesler tarafından uygulamaya konduğu açıktır.

Tharıo Wınekoş uygulamasının en belirgin şartlarından biri, Roma Hukuku’nun ana kaidelerinden olan “Pakta Sunt Servanta” “Ahde vefa” prensibidir.

Yazılı olmamasına rağmen yeminle yapılan anlaşmaya sıkı sıkıya uyulmaktadır.

Hukukçu ve xabze araştırmacısı hemşerilerimizin ilgi duymaları ümidi ile.



1385 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

OLUMLU GELİŞMELERDEN, SOMUT NETİCELERE VARMAK LÂZIM - 27/05/2019
Farklılıklarımızı bir kenara koyup birlikte hareketle, İstanbul’da 50.000, Türkiye genelinde 500.000 kadar oy potansiyeline ulaştığımızda, milletvekillerimizin mecliste sesi daha gür çıkacaktır.
ÇALIŞTAY (LEJEN XASE) İZLENİMLERİ - 18/03/2019
14-17 Mart 2019 tarihleri arasında Konya/Ilgın İhsaniye köyünde yapılan çalıştay hakkındaki izlenimlerimi aktarmayı görev sayarak bu yazıyı kaleme alıyorum.
Siyaset Bilincimizin 2. Test Tarihi: 31.03.2019 - 05/03/2019
Hangi parti sempatizanı olursak olalım İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı için Doğan Duman’ı tercih edelim.
Adığe Bze Xase/ABX (Adığe Dil Derneği)’nin Büyüme Hızı - 30/11/2018
Adığe Bze Xase; 1864 yılından beri dumura uğrayan yeni icatları isimlendiremeyen Çerkes Dilinin geliştiricisi ve koruyucusu olmaya devam edecektir.
Hilafet Makamının Fiili, Şer-i ve Hukuki Durumu - 27/08/2018
Günümüzde hilafetin bir Müslüman ülke başkanının veya kralının uhdesinde bulundurulması imkansızdır. Zira, diğer iki semavi din, Musevilik ve Hıristiyanlığın yoğun çabaları ile Müslüman ulusların milliyetçilik duyguları ön plana çıkmıştır.
Hudeybiye Anlaşması ve Bir Hadis Hükmünün Yorumu - 19/08/2018
O kadar ki, Hz. Muhammed, Allah’ın resulü olduğunu belirten ibarenin anlaşma metninden çıkarılması isteğine dahi rıza göstermiştir.
Şark-ı Karip Çerkesleri Temin-i Hukuk Cemiyeti’nin Bildirgesinin 97 Yıl Sonra Yorumu - 12/07/2018
Bugüne geldiğimizde, 24 Haziran 2018 genel seçimleri neticesinde TBMM’de Çerkes etnisitesinden bahsedecek temsilcimiz yoktur. Netice itibariyle ismimizi zikredecek siyasetçimiz olmadığı için fiilen siyaset arenasında da olamayacağız.
Örneklerden , Düşünceye - 26/06/2018
Bireysel kahramanlarımız çok fedakarlıklarda bulunmuşlar ve çoğu canlarını esirgememiştir. Fakat, etkinlikleri bireysel kaldığından toplumsal bir başarıya ulaşılamamıştır.
Üzüntümüz Katlanıyor - 24/01/2018
Şehitlerimizin ana dilleri ile radyoda, televizyonda baş sağlığı mesajları yayınlamak, o dili bilenlerin daha istekli ve vefakarca vatanlarını savunmalarını özendirmez mi?
 Devamı
ÇOĞULCU TV
adigebze I-II
Nükte!


ANDIMIZ

Andımız, Danıştay 8. Daire'nin kararıyla okullara tekrar dönüyormuş. 
Küçücük çocuklara sabah içtiması yapıp and okutmak zaten başlıbaşına bir sorun da; ırkçı bir içeriğin tüm topluma dayatılması daha büyük bir sorun. 
İlla okunacaksa Çerkeslerin gerçekliğine uyan format şudur: 

Çerkesim, doğruyum, çalışkanım,

İlkem: küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak, yurdumu, yurttaşlarımı özümden çok sevmektir.

Ülküm: yükselmek, ileri gitmektir.

Yücelttiğim tüm değerler adına,

Halkımın ve insanlığın hayrına bir yolda yürüyeceğime ant içerim.

Varlığım adalet ve özgürlük mücadelesine armağan olsun.

Ne mutlu bu yolda gidenlere!

Site İçi Arama

 

Google Site

 

Üyelik Girişi