• https://www.facebook.com/%C3%87erkes-Haklari-Inisiyatifi-1720870914808523/
  • https://twitter.com/CerkesHaklari
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam61
Toplam Ziyaret697933
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar7.74687.7778
Euro9.07719.1135
Semerkew
Mustafa Saadet
mustafa.saadet@yahoo.com
Tharıo Wınekoş Sözleşmesi (Anlaşması)
02/09/2016
Tharıo Wınekoş” sözleşmesi çok az Çerkes’in ismini hatırladığı fakat uygulanış şekli tamamen unutulmuş olan eski bir Çerkes xabzesi (adeti) dir.

Çocukluğumda , köyümüzde iki aile arasında böyle bir anlaşmanın olduğunu söylerlerdi. İsim hatıralarımda canlandığı için, xabze hakkında bildiğim ve duyduğum bazı şeyleri aktarmak istiyorum.

Wınekoş’ın kelime anlamı “Wınağo’nun (ailenin) çocuğu” olarak verilebilirse de, “sülale akrabalığı” demek daha doğru olur. Bu da ailenin bütün erkeklerinin Wınekoş olduklarını ifade etmektedir.

Tharıo wınekoş ise aralarında kan ve sıhri akrabalık ilişkisi bulunmayan ailelerin “yemine bağlı olarak birbirlerini Wınekoş ilan etmeleri” halidir.

Bu olayın bir toplantı veya merasimle herkese duyurulduğunu zannediyorum. Ama merasimin şekli ve şartları, yemin metni hakkında bildiğim veya gördüğüm bir şey yoktur. Bildiğim ve duyduklarım; Tharıo Wınekoş ailelerin fertleri arasında hiçbir zaman evlilik yapılmadığı, birbirlerine mirasçı olmadıkları, sülale isimlerini aynen muhafaza ettikleri ve aralarında hiç bir konuda yardımın esirgenmediğidir.

Bu eski adetimizin tesis şekli, yemin metni ve diğer unutulmuş olan şartları ve özelliklerini bilen veya bu adeti halen yaşatan aileleri bilenler var ise, onlardan derlenecek bilgi ve davranış biçimlerinin yazıya dökülmesi halinde,  şimdilerde sadece ismi hatırlanan kadim bir xabzenin kayıtlara geçeceği, uygulanmasa bile kültür hazinesi olarak muhafaza edileceği tartışmasızdır.

***

Türk hukuk sisteminde Tharıo Wınekoş örf ve adetini çağrıştıran bir uygulama vardır. “İnanç Sözleşmesi”,”İnançlı İşlem “ olarak adlandırılan bu uygulamanın yasal metni yoktur. (Belki de Çerkeslerden örnek alındığı için.)

Ancak Yargıtay inanç  anlaşmasını, “inanç sözleşmesi, inananla inanılan arasında yapılan onların hak ve borçlarını belirleyen, inançlı işlemin sona erme sebeplerini ve devredilen hakkın inanılan tarafından kullanılma, yönetilme ve inanana iade şartlarını içeren borçlandırıcı bir işlemdir” ifadeleriyle tanımlamaktadır.

Türk hukuk sistemindeki bu uygulama, Çerkes adetlerinden olan Tharıo Wınekoşlukla arasında bir benzerlik olduğunu çağrıştırmaktadır. Birisi tamamen manevi bir ilişkiyi, diğeri ise maddi ilişkileri kapsamaktadır. Tarih itibariyle mukayese yapıldığında Tharıo Wınekoşluk sisteminin çok eski zamanlarda Çerkesler tarafından uygulamaya konduğu açıktır.

Tharıo Wınekoş uygulamasının en belirgin şartlarından biri, Roma Hukuku’nun ana kaidelerinden olan “Pakta Sunt Servanta” “Ahde vefa” prensibidir.

Yazılı olmamasına rağmen yeminle yapılan anlaşmaya sıkı sıkıya uyulmaktadır.

Hukukçu ve xabze araştırmacısı hemşerilerimizin ilgi duymaları ümidi ile.



1482 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

SAFLARI SIKLAŞTIRALIM MI? - 16/09/2020
Kanaatimce, bu ayrışmaların giderilmesi için bütün İslam ülkelerinin gerçek din bilginlerinden oluşturulacak bir kurul tarafından doğru İslamiyet esaslarının belirlenmesi yerinde olacaktır.
YENİ PARTİ KURMALAR VE BEKLENTİLER - 12/09/2020
Gösterilen bu bireysellik ve egoizim yapılmamış olmasaydı alınan 17 bin oyun kat kat fazlası alınır, Türkiye’nin siyasi arenasında yerini alır ve partiler içinde ittifak yapılması gerekli parti konumunda olurdu.
ENERJİMİZİN VE POTANSİYELİMİZİN BİR NOKTAYA YÖNLENDİRİLMESİ GEREKİYOR - 23/05/2020
Bu hususta çok tenkit edilmeme rağmen, “Sürgün Hükümeti” oluşturularak , konunun siyasi karaktere dönüştürülmesi halinde Uluslararası Kuruluşlar nezdinde (Bilhassa Birleşmiş Milletler) makes bulacağı kanaatindeyim.
CORONA VE EĞİTİM - 29/03/2020
Geldiğimiz noktada 65 yaş üstü oda hapsindedir ve diğer yaştakiler dışarıya mecbur kalmadıkça çıkmamaktadır. Bu durumun, ilgili kardeşlerimizin dilimizi öğrenmesine ve kaybolmamasına katkıda bulunacağı şüphesizdir.
BİR YAZI, BİR ANI - 02/12/2019
Temennim odur ki bu hemşerimizin, sahip olduğu altın damlatan kalemini Musa’nın asası gibi kullanması ve çıkartacağı harika yazılarla bizleri mahcup etmesidir.
OLUMLU GELİŞMELERDEN, SOMUT NETİCELERE VARMAK LÂZIM - 27/05/2019
Farklılıklarımızı bir kenara koyup birlikte hareketle, İstanbul’da 50.000, Türkiye genelinde 500.000 kadar oy potansiyeline ulaştığımızda, milletvekillerimizin mecliste sesi daha gür çıkacaktır.
ÇALIŞTAY (LEJEN XASE) İZLENİMLERİ - 18/03/2019
14-17 Mart 2019 tarihleri arasında Konya/Ilgın İhsaniye köyünde yapılan çalıştay hakkındaki izlenimlerimi aktarmayı görev sayarak bu yazıyı kaleme alıyorum.
Siyaset Bilincimizin 2. Test Tarihi: 31.03.2019 - 05/03/2019
Hangi parti sempatizanı olursak olalım İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı için Doğan Duman’ı tercih edelim.
Adığe Bze Xase/ABX (Adığe Dil Derneği)’nin Büyüme Hızı - 30/11/2018
Adığe Bze Xase; 1864 yılından beri dumura uğrayan yeni icatları isimlendiremeyen Çerkes Dilinin geliştiricisi ve koruyucusu olmaya devam edecektir.
 Devamı
ÇOĞULCU TV
adigebze I-II
Nükte!

KISSADAN HİSSE

-Moğollar Buhara’yı kuşattıklarında, uzun süre şehri teslim alamadılar. Cengiz Han Buhara halkına bir haber gönderdi: Silahlarını bırakıp bize teslim olanlar güven içinde olacaklar, ama bize direnenlere asla eman vermeyeceğiz.

-Müslümanlar İki gurup oldu: Bir gurup; asla teslim olmayalım, ölürsek şehit, kalırsak Gazi olur, Şeref’imizle yaşarız dediler. Öbür gurup ise; kan dökülmesine sebep olmayalım, sulh iyidir, hem silah, hem de sayı olarak onlardan azız, gücümüz onlara yetmez, dediler ve teslim oldular.

-Cengiz Han, silah bırakanlara; teslim olmayanlara karşı bize yardımcı olun, galib geldiğimizde şehrin yönetimini size bırakalım dedi. Böylece İki müslüman gurup savaşmaya başladılar. Moğollar’ın da yardımı ile, teslim olanlar galib geldi. Savaştan sonra Cengiz Han teslim olanların silahlarının alınmasını ve kafalarının kesilmesini emretti. Sonra meşhur sözünü söyledi: “Eğer güvenilir olsalardı, bizim için kardeşleri ile savaşmazlardı. Kardeşlerine bunu yapanlar, yarın da bize yapar.”

 

Site İçi Arama

 

Google Site

 

Üyelik Girişi