• https://www.facebook.com/%C3%87erkes-Haklari-Inisiyatifi-1720870914808523/
  • https://twitter.com/CerkesHaklari
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam48
Toplam Ziyaret628156
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar5.76855.7917
Euro6.44586.4716
Semerkew
Erol Kılıç Kutelia
erolkutalia@hotmail.com
Abhazya Cumhuriyeti Egemen Bir Devlet Ama...
09/11/2013

Abhazya Cumhuriyeti’nin 20. Zafer Yıldönümü Kutlamaları’na katılmak için başkent  Suhum’daydık.

Özgür Abhazya’nın cadde ve sokaklarında özgürce dolaştık. Sokaktaki insanların  seslerini, konuşmalarını yerinde dinledik.

Çok dilli, çok kültürlü, çok inançlı Abhazya'da her halk sokaklarda kendi anadili ile konuşuyordu ve bu durum Abhazya’daki demokrasi ve insan hakları için iyi bir göstergeydi.

1915 yılındaki tehcirle denizin karşı yakasındaki Abhazya'ya gelmek zorunda bırakılan Hemşinliler kendi diyalektleriyle, Ermeniler kendi dilleri ile konuşuyorlardı.

Abhazya'da yaşıyan ''lom'' çingeleri de kendi dilleri ile konuşuyor, hatta pazardaki satıcı kadınlar kendi aralarındaki ''ağız kavgaları''nı da kendi dilleri yapıyorlardı.

Türkiye diasporasından gelen Abhazlar sokaklarda bir araya gelince Türkçe; Suriye diasporasından gelen Abhazlar ise sokaklarda Arapça konuşuyorlardı.

Türkiye'den gelenler, kendi kahvehanelerini ve restaurantlarını kurmuşlar, buraların bir buluşma, dertleşme ve Türkçe sohbet mekanı haline geldiğini gördük. Keza aynı durum Suriye diasporasından gelenler için de geçerli, onlar da kendi kahvehane ve restaurantlarını açmışlar orada da hakim dil Arapçaydı.

Abhazya'da yaşayan Abhazların da cadde ve sokalarda Abhazça yerine genelde Rusçayı tercih ettiklerine şahit olduk.

Ticari işletmelerde, otel ve restaurantlarda, devlet kurum ve kuruluşlarında Abhaz dilini bilen ve konuşanların sayısının çok az olduğunu gözledik.

Abhazya’da ticari hayatta da, kültürel ve sosyal hayatta da Abhazça’nın olması gereken yeri almadığını saptadık.

Abhazya’da Abhazlar halkların anadillerine saygılıydı ama kendi anadillerine gereken saygıyı göstermediklerini tespit ettik.

Bugün Abhazya Cumhuriyeti’nde biri özel iki televizyon kanalı var her iki kanalda da Abhaz dili ile yayın çok az. Yayınlar genellikle Rusça.

Kitapçılara gidip Abhazça günlük gazete istediğin zaman satıcı yüzüne  ''Bu adam ne diyor'' diye bakıyor. Ama aynı gazetecide Abhazya ile ilgili Rusça günlük gazeteler bulmak mümkün.

Abhazya’da üretilen ürünlerin tanıtım etiketlerinde Abhazça bir veya iki kelime yer alırken ağırlıklı dil yine Rusça.

Cadde ve sokaklardaki tabelalarda da Abhazça’yı değil Rusça’yı görmekteyiz.

Gezimizde Abhaz öğretmen ve öğrencileri ile birebir görüştük onlara şu soruyu yöneltik:

- Abhazça dersi okullarda haftada kaç saat okutuluyor?

Aldığımız cevap hiç iç açıçı değildi. Haftada Abhazça dersi topu topuna üç saatti.

Haftada üç saat Abhazça dersi ile Abhazça öğretilemez, hatta çocuk evine dönüp evinde anne ve babası Abhazça konuşmuyor veya konuşamıyorsa hiç öğretilemez.

Tarih ve coğrafya gibi sosyal derslerin de Abhazça değil, Rusça okutulduğunu öğrendik, bu da Abhazça için bir handikap. Sosyal derslerin biran evvel Abhazça verilmesine geçilmelidir,  geçilmelidir ki Abhazça öğrenimine katkısı olsun.

Bu aşamada matematik, fizik, kimya, biyoloji gibi fen ağırlıklı derslerin Rusça verilmesi ama bu konuda da tedrici olarak ''B'' planlarının oluşturulması gerekir kanaatine vardık.

Unutmayalım, bir halkın uluslaşma sürecinin tamamlanması için, o halkın anadilinin sadece edebiyatı değil, günümüz bilim ve teknolojisine de cevap verecek bir dil olması gerekir.

Şimdi yaşadığımız ve vatandaşı olduğumuz Türkiye’den iki örnek vermek isterim.

1- 2923 Sayılı Yabancı dil Eğitimi ve Öğretimi ile Türk vatandaşlarının farklı dil ve lehçelerinin öğrenilmesi hakkında kanun kapsamında ''Yaşayan diller ve lehçeler'' seçmeli dersleri haftada iki saat verilmektedir.

2- Türkiye'de Türkçe dersi ilk 2 yıl haftada 10 saat, 3. ve 4. sınıflarda haftada 8 saat, 5. ve 6. sınıflarda haftada 6 saat, 7. ve 8. sınıflarda haftada 5 saat okutulmaktadır.

Abhazya Cumhuriyeti’nde okullarda Abhazça haftada üç saat ve tüm sosyal bilgiler dersleri de Rusça.

Abhazça, Abhazya’da bir anadil değil, adeta bir yabancı dil görümündedir.

Abhazya Cumhuriyeti egemen bir devlettir ama, Abhazça Abhazya'da henüz egemen bir dil değil.



2864 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

ÇERKESLERİN ÜRDÜN TOPLANTISI GERİLİM YARATTI, TANSİYON YÜKSELTTİ - 14/11/2019
Bu toplantı bir daha gösterdi ki Kafkas Dernekleri Konfederasyonu’nun kurulma zamanı gelmiş, geçmektedir.
TAKRİR-İ SÜKÛN KANUNU VE KEMALİSTLER - 19/09/2019
Anadolu topraklarında yaşayan anadilleri, kültürleri, halk bilimlerini (folklör), inançları kimlikleri yıllarca insan haklarına aykırı baştan sona anti-demokratik olan bu Takrir-i Sükûn kanunu ile susturdular.
ASİMİLASYONCU POLİTİKALAR İFLAS EDERKEN - 09/08/2019
Her dönemde, her devirde, her askeri ve sivil darbe sonunda ATATÜRK ticareti yapan Kemalistler, asimilasyon metodlarınız artık iflas etti.
YİNE AYHABI, TAHMADA VE ABIRG ÜZERİNE - 13/07/2019
Bilindiği gibi, ayhabı, tahmada ve abırg sıfatlarının bizim toplumsal yaşantımızda çok önemli bir yeri var. Bu sosyal ünvanları taşıyan kişileri seçerken çok dikkatli ve titiz olmalıyız.
KUZEY KAFKASYA'DA VE DİASPORA'DA “AYHABI”, “TAHMADA”, “ABIRG” SOSYAL STATÜLERİ - 02/07/2019
Ayhabı, tahmada, abıg sadece kendileri için karar alan kişiler değil, tüm toplum için karar veren saygın kişilerdir. Aldıkları tüm kararlar bağlayıcı olup, sosyal yaşantımızda uzun yıllar büyük iz bırakır.
ASİMİLASYON İNSANLIK SUÇU İSE İŞTE SUÇLAR, İŞTE SUÇLULAR! - 20/05/2019
Siz bu toprakların hep iyi gün dostu oldunuz. Biz Çerkesler ve diğer kardeş halklar ise bu toprakların hep kara gün dostuyduk ve hep öyle kalmaya devam edeceğiz.
Türkiye'de Siyaset Yapmak… - 17/04/2019
Üretmeden tüketmek nasıl uzun ömürlü olamıyorsa, iktidar koltuğunda oturup halkın iradesine dikkat etmeyen iktidarlar da uzun ömürlü olamazlar.
Yıstanbulako ve Şiş Naniy - 06/02/2019
Yerel seçimlerde devletin tüm imkanlarını çar çur ederek kullanan siyasi parti adaylarını değil, Türkiye Cumhuriyeti devletini ve halklarını seven ve dikkate alan İstanbul Bağımsız Büyükşehir Belediye Başkanı adayı Doğan Duman'a destek verelim.
Kuzey Kafkas Halkları Türkiye Diasporasının 2018 Bilançosunun Dip Notları - 01/01/2019
Asimilasyon insanlık suçu ise bütün Kemalistler suçludur. Tanrı 2019 yılında kültürleri, anadilleri Kemalistlerin şerrinden korusun.
 Devamı
ÇOĞULCU TV
adigebze I-II
Nükte!


ANDIMIZ

Andımız, Danıştay 8. Daire'nin kararıyla okullara tekrar dönüyormuş. 
Küçücük çocuklara sabah içtiması yapıp and okutmak zaten başlıbaşına bir sorun da; ırkçı bir içeriğin tüm topluma dayatılması daha büyük bir sorun. 
İlla okunacaksa Çerkeslerin gerçekliğine uyan format şudur: 

Çerkesim, doğruyum, çalışkanım,

İlkem: küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak, yurdumu, yurttaşlarımı özümden çok sevmektir.

Ülküm: yükselmek, ileri gitmektir.

Yücelttiğim tüm değerler adına,

Halkımın ve insanlığın hayrına bir yolda yürüyeceğime ant içerim.

Varlığım adalet ve özgürlük mücadelesine armağan olsun.

Ne mutlu bu yolda gidenlere!

Site İçi Arama

 

Google Site

 

Üyelik Girişi